Phát triển chuỗi giá trị khoai tây bền vững: Đòn bẩy nâng cao thu nhập nông dân và thúc đẩy chuyển đổi xanh

Thanh Hóa, ngày 20/10/2026 – Tọa đàm “Phát triển chuỗi giá trị khoai tây bền vững” được tổ chức tại tỉnh Thanh Hóa nhằm thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân, chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và tìm kiếm giải pháp phát triển ngành hàng khoai tây theo hướng hiệu quả, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Các đồng chủ trì tọa đàm

Sự kiện do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, Ban Thư ký Đối tác Phát triển bền vững Nông nghiệp Việt Nam (PSAV), Tập đoàn PepsiCo và Tổ chức CARE tại Việt Nam đồng tổ chức, gắn với Lễ khởi động Dự án “Mùa vụ mới – Sáng kiến nông nghiệp bền vững” (Harvesting Potential) giai đoạn 2.

Khoai tây – Tiềm năng phát triển và dư địa gia tăng giá trị

Khoai tây là một trong những cây trồng có tiềm năng góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất vụ Đông, đa dạng hóa cơ cấu cây trồng và cải thiện thu nhập cho nông dân. Tuy nhiên, để phát triển ngành hàng một cách bền vững, việc mở rộng diện tích cần đi đôi với nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả sử dụng tài nguyên và khả năng kết nối thị trường.

Theo thông tin được chia sẻ tại tọa đàm, Thanh Hóa hiện sản xuất khoảng 1.000–1.500 ha khoai tây mỗi năm, với năng suất bình quân 18–20 tấn/ha và sản lượng khoảng 20.000–25.000 tấn. Tỉnh còn khoảng 2.500–3.000 ha đất có tiềm năng phát triển cây trồng này.

Những năm qua, các vùng sản xuất khoai tây hàng hóa từng bước được hình thành tại một số địa phương trong tỉnh. Đáng chú ý, mô hình liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân đã góp phần hỗ trợ giống, vật tư, chuyển giao kỹ thuật và tổ chức thu mua sản phẩm, tạo điều kiện để người dân yên tâm đầu tư sản xuất.

Tuy nhiên, việc phát triển chuỗi khoai tây vẫn đối mặt với những thách thức như chất lượng giống chưa đồng đều, sản xuất còn phân tán, hạn chế trong cơ giới hóa, bảo quản và sơ chế, cũng như rủi ro từ thời tiết cực đoan và dịch hại. Đây là những vấn đề đòi hỏi các giải pháp đồng bộ từ quy hoạch vùng nguyên liệu, chuẩn hóa quy trình sản xuất đến nâng cao năng lực tổ chức chuỗi cung ứng.

Ứng dụng công nghệ và liên kết chuỗi – Giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế

Tại tọa đàm, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và liên kết chuỗi giá trị làm nền tảng phát triển.

Trong đó, hợp tác công – tư có vai trò quan trọng trong kết nối nguồn lực, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, mở rộng cơ hội tiếp cận công nghệ, vốn và thị trường cho nông dân.

Chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, đại diện PepsiCo Việt Nam cho biết mô hình sản xuất khoai tây bền vững do PepsiCo và Syngenta triển khai đã góp phần nâng năng suất bình quân lên 23–26 tấn/ha, có nơi đạt 58 tấn/ha. Theo thông tin được chia sẻ, thu nhập của nông dân trong mô hình tăng từ 27 triệu đồng lên 73 triệu đồng/ha nhờ ứng dụng công nghệ, sử dụng giống chất lượng cao và liên kết bao tiêu sản phẩm.

Những kết quả này cho thấy tiềm năng của việc kết hợp các giải pháp kỹ thuật với tổ chức sản xuất theo chuỗi, qua đó không chỉ nâng cao năng suất mà còn cải thiện hiệu quả kinh tế trên đơn vị diện tích.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, phát triển khoai tây bền vững cần chú trọng sức khỏe đất, sử dụng hiệu quả nước và vật tư đầu vào, giảm tác động môi trường và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc lựa chọn giống phù hợp, áp dụng quy trình canh tác tiên tiến, quản lý dinh dưỡng và dịch hại theo hướng khoa học sẽ là những yếu tố quan trọng để duy trì năng suất và chất lượng ổn định.

Thúc đẩy chuỗi giá trị bao trùm, nâng cao năng lực nông dân

Một trong những định hướng quan trọng được đặt ra là tăng cường vai trò kết nối của hợp tác xã, phát huy vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp và bảo đảm nông dân trở thành chủ thể trong quá trình phát triển chuỗi giá trị.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần đẩy mạnh tổ chức vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao năng lực quản trị hợp tác xã, tăng cường liên kết sản xuất theo hợp đồng và phát triển hệ thống thu mua, bảo quản, sơ chế phù hợp với nhu cầu thị trường. Đồng thời, việc nâng cao năng lực tiếp cận thông tin, kỹ thuật, tài chính và các tiêu chuẩn sản xuất sẽ giúp nông hộ quy mô nhỏ tham gia chuỗi giá trị một cách chủ động và hiệu quả hơn.

Đặc biệt, cần chú trọng bảo đảm cơ hội tiếp cận bình đẳng cho phụ nữ và các nhóm nông dân dễ bị tổn thương, qua đó thúc đẩy chuỗi giá trị không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn đóng góp vào phát triển xã hội và cải thiện sinh kế cộng đồng.

Kết nối với Dự án Mùa vụ mới – Hướng tới nông nghiệp tái tạo và phát triển bền vững

Các nội dung trao đổi tại tọa đàm có mối liên hệ chặt chẽ với định hướng của Dự án “Mùa vụ mới – Sáng kiến nông nghiệp bền vững” giai đoạn 2, được triển khai trong giai đoạn 2026–2028 tại Đắk Lắk, Gia Lai và Thanh Hóa, với sự tài trợ của Quỹ PepsiCo và sự phối hợp của PSAV, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Tổ chức CARE tại Việt Nam.

Dự án hướng tới thúc đẩy nông nghiệp tái tạo và chuỗi giá trị bao trùm, đặt mục tiêu hỗ trợ trực tiếp 13.600 nông dân, trong đó có 8.160 phụ nữ và 5.440 nam giới, đồng thời tạo tác động gián tiếp tới 73.400 người.

Thông qua các hoạt động nâng cao năng lực, thúc đẩy canh tác bền vững, tăng cường liên kết thị trường và cải thiện khả năng tiếp cận các nguồn lực, dự án kỳ vọng góp phần nâng cao thu nhập, củng cố khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và mở rộng cơ hội phát triển cho các hộ nông dân sản xuất quy mô nhỏ.

Các đại biểu tham dự tọa đàm chụp ảnh lưu niệm

Với vai trò kết nối các bên trong khuôn khổ hợp tác công – tư, PSAV tiếp tục đồng hành cùng các đối tác thúc đẩy chia sẻ tri thức, huy động nguồn lực và nhân rộng các mô hình sản xuất bền vững. Phát triển chuỗi giá trị khoai tây không chỉ mở ra cơ hội nâng cao giá trị cây trồng vụ Đông tại Thanh Hóa mà còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh, hướng tới một nền nông nghiệp Việt Nam hiệu quả, bao trùm và có khả năng thích ứng tốt hơn trước những biến động trong tương lai.