Chuyển đổi mạnh mẽ tư duy phát triển KHCN chăn nuôi thú y

Phát biểu kết luận tại Hội nghị Khoa học, Công nghệ Chăn nuôi và Thú y toàn quốc lần thứ Nhất, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng, sau thời gian làm việc khẩn trương, nghiêm túc và trách nhiệm, Hội nghị đã hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình đề ra, đạt nhiều kết quả quan trọng.

Thay mặt lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thứ trưởng ghi nhận và đánh giá cao sự tham gia tích cực, tâm huyết của các đại biểu, nhà khoa học, doanh nghiệp và tổ chức, góp phần tạo nên thành công chung của sự kiện.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến đánh giá cao công tác tổ chức của Hội nghị. Ảnh: Tùng Đinh.

Đánh giá về công tác tổ chức, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng, Hội nghị đã được chuẩn bị bài bản, đồng bộ và chuyên nghiệp. Từ hệ thống tài liệu, công tác hậu cần, triển lãm khoa học công nghệ với 22 gian hàng, đến việc tổ chức phiên toàn thể và các phiên chuyên sâu đều diễn ra chặt chẽ, hiệu quả. Số lượng đại biểu tham dự thực tế vượt trên 700 người, cho thấy sức lan tỏa rộng lớn và sự quan tâm sâu sắc của toàn ngành. Thành phần tham dự phong phú, bao trùm đầy đủ hệ sinh thái từ cơ quan quản lý, viện, trường, doanh nghiệp đến các hiệp hội ngành hàng.

Về nội dung chuyên môn, Thứ trưởng đánh giá cao chất lượng các báo cáo tại Hội nghị. Riêng phiên buổi sáng với 12 báo cáo đã mở ra không gian học thuật rộng, phản ánh toàn diện các lĩnh vực từ chăn nuôi, thú y đến công nghệ chế biến và phát triển chuỗi giá trị. Các hội đồng chuyên môn làm việc sôi nổi, thẳng thắn, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học.

Nhiều ý kiến đã chỉ ra rằng, mặc dù ngành đã có những bước tiến về công nghệ và tổ chức sản xuất, song quy mô, mức độ hiện đại hóa và tính khép kín của chuỗi vẫn chưa đồng đều. Việc phát triển chuỗi sản phẩm hoàn chỉnh, từ giống, thức ăn, chăn nuôi đến giết mổ, chế biến và thị trường vẫn là yêu cầu cấp thiết.

Đặc biệt, Hội nghị đã thẳng thắn nhìn nhận những vấn đề tồn tại mang tính hệ thống. Trong đó nổi bật là thách thức về kháng kháng sinh, nhận thức và tập quán sản xuất của người dân, cũng như yêu cầu đảm bảo an toàn sinh học trong bối cảnh hội nhập và giao thương ngày càng sâu rộng. Các vấn đề về kiểm soát dịch bệnh, phát triển vaccine, giám sát dịch tễ và an toàn thực phẩm tiếp tục là những lĩnh vực cần ưu tiên đầu tư.

Thứ trưởng cũng lưu ý, bên cạnh yếu tố kỹ thuật, cần nhìn nhận đầy đủ yếu tố văn hóa, tập quán tiêu dùng và đặc thù vùng miền trong tổ chức sản xuất và quản lý ngành. Đây là những yếu tố không dễ thay đổi nhưng cần có giải pháp phù hợp, từng bước điều chỉnh theo hướng văn minh, an toàn và hội nhập.

Ở góc độ khoa học công nghệ, Hội nghị ghi nhận nhiều tiến bộ trong nghiên cứu giống, công nghệ sinh học, đặc biệt là khai thác và phát triển nguồn gen bản địa. Một số nghiên cứu về chọn tạo giống, cải tiến năng suất, cũng như ứng dụng công nghệ sinh học trong chăn nuôi đã đạt kết quả tích cực. Tuy nhiên, việc làm chủ công nghệ lõi, đặc biệt trong sản xuất vaccine và sinh phẩm thú y, vẫn còn hạn chế, đòi hỏi sự đầu tư bài bản và lâu dài.

Cùng với đó, các vấn đề về thức ăn chăn nuôi, dinh dưỡng, môi trường và công nghệ chế biến sâu vẫn chưa có nhiều đột phá lớn. Phần lớn vẫn dừng ở giải pháp kỹ thuật đơn lẻ, chưa hình thành được các tổ hợp công nghệ hoàn chỉnh có khả năng thương mại hóa cao.

Một điểm sáng quan trọng được Thứ trưởng nhấn mạnh là sự chuyển biến trong đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Hệ thống đào tạo từ đại học đến sau đại học đã từng bước nâng cao chất lượng, cung cấp nguồn nhân lực có trình độ cho ngành. Tuy nhiên, cần tiếp tục gắn kết chặt chẽ hơn giữa đào tạo - nghiên cứu - doanh nghiệp để nâng cao tính thực tiễn.

Tổng kết Hội nghị, Thứ trưởng cho rằng các nội dung trình bày đã phác họa bức tranh toàn diện về thực trạng, thành tựu cũng như xu hướng phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực chăn nuôi, thú y. Đồng thời, Hội nghị cũng đã xác định rõ những “điểm nghẽn” cần tập trung tháo gỡ trong thời gian tới.

Từ những kết quả đạt được, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, giai đoạn tới ngành chăn nuôi - thú y cần tập trung chuyển đổi mạnh mẽ tư duy phát triển khoa học công nghệ, lấy hiệu quả ứng dụng và nhu cầu thị trường làm thước đo; chuyển từ “có kết quả nghiên cứu” sang “có sản phẩm, có thị trường”.

Theo đó, cần ưu tiên xây dựng các chương trình khoa học công nghệ trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực then chốt như vaccine, giống vật nuôi, an toàn thực phẩm, chăn nuôi đại gia súc và công nghệ chế biến. Việc tổ chức thực hiện phải có trọng tâm, tránh dàn trải, gắn rõ trách nhiệm của từng đơn vị chủ trì.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh vai trò trung tâm của doanh nghiệp trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Doanh nghiệp không chỉ là nơi ứng dụng mà cần chủ động tham gia từ khâu nghiên cứu, đầu tư công nghệ đến thương mại hóa sản phẩm. Các Viện, trường đóng vai trò cung cấp tri thức và nguồn nhân lực; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, hoàn thiện cơ chế, chính sách và môi trường thuận lợi.

Bên cạnh đó, cần thúc đẩy liên kết chặt chẽ giữa các chủ thể trong chuỗi giá trị, từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ. Khi ngành phát triển, các ngành công nghiệp phụ trợ như thức ăn, thuốc thú y, chế biến và logistics cũng phải phát triển đồng bộ, tạo sức mạnh tổng thể.

 "Nguồn lực đầu tư cho khoa học công nghệ không thiếu, vấn đề là phải sử dụng hiệu quả, lựa chọn đúng nhiệm vụ, đúng trọng tâm. Các đề tài nghiên cứu cần tránh trùng lặp, hình thức, phải thực sự xuất phát từ nhu cầu thực tiễn và có khả năng ứng dụng cao", Thứ trưởng lưu ý.

Phiên toàn thể và các phiên chuyên sâu đều diễn ra chặt chẽ, hiệu quả. Ảnh: Tùng Đinh

Khẳng định đây là Hội nghị khoa học toàn quốc đầu tiên của ngành được tổ chức với quy mô lớn, nội dung toàn diện, là nền tảng quan trọng để xây dựng niềm tin và định hướng phát triển trong giai đoạn tới, Thứ trưởng đề nghị các cơ quan chuyên môn sớm hoàn thiện kết luận Hội nghị, làm cơ sở đề xuất các nhiệm vụ khoa học công nghệ cho giai đoạn tiếp theo.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến bày tỏ tin tưởng rằng, với sự đồng hành của các nhà khoa học, doanh nghiệp và các bên liên quan, ngành chăn nuôi -  thú y sẽ có bước chuyển mạnh mẽ, phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập hiệu quả trong thời gian tớ