ISG 2025: Phát huy vai trò của nông nghiệp sinh thái trong chuyển đổi xanh

Ngày 9/1, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) tại Việt Nam và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tổ chức "Hội nghị Toàn thể Chương trình Hỗ trợ quốc tế (ISG) - Thúc đẩy chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm theo hướng xanh, ít phát thải và bền vững: Hợp tác và đổi mới sáng tạo".

Hội nghị toàn thể ISG 2025 về chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm có sự tham gia của các nhà tài trợ quốc tế, doanh nghiệp, đối tác phát triển, NGOs và các cơ quan nghiên cứu. Ảnh: Kiều Chi.

Phát biểu khai mạc, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Đỗ Anh Tuấn nhấn mạnh: "Chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm dần được tiếp nhận, ngày càng phổ biến dưới góc nhìn hệ sinh thái nông nghiệp - thực phẩm".

Theo ông, năm 2025 đã khẳng định vai trò nổi bật của nông nghiệp sinh thái trong thích ứng và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu (như trong đóng góp NDC 3.0, Đề án 1 triệu ha, thu thập các mô hình tại địa phương). Ngoài ra, thúc đẩy đối tác công - tư và huy động nguồn lực tài chính cho nông nghiệp sinh thái.

Việt Nam đã và đang sửa đổi, hoàn thiện chính sách, pháp luật để phù hợp với các yêu cầu mới của quá trình chuyển đổi xanh và sản xuất phát thải thấp. "Các mô hình sinh thái thành công tại địa phương là kế thừa nhiều kết quả từ sự phối hợp các tổ chức quốc tế và sẽ cần tăng cường kết nối, chia sẻ, kế thừa và chuyển giao những kết quả đó thành mô hình cấp quốc gia", ông nói.

Vụ trưởng Nguyễn Đỗ Anh Tuấn kỳ vọng, các đối tác quốc tế sẽ cùng tiếp tục tham gia, phối hợp triển khai các sáng kiến xanh, phát thải thấp, đơn cử như Đề án trồng trọt phát thải thấp và các chương trình chuyên ngành của Bộ.

Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Đỗ Anh Tuấn phát biểu tại Hội nghị toàn thể ISG 2025. Ảnh: Kiều Chi.

Giai đoạn 2021-2025, Việt Nam đã có hơn 200 mô hình nông nghiệp sinh thái do các tổ chức quốc tế như FAO, UNDP hỗ trợ triển khai. Ông Tuấn xác định, năm 2026, nhóm về dinh dưỡng và hành vi tiêu dùng sẽ là một trọng tâm, với mục tiêu đẩy mạnh bảo đảm an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc xuất xứ, tiêu dùng bền vững.

Theo cập nhật từ PGS.TS Trần Minh Tiến, Phó Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VAAS), Nhóm Đối tác chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm năm 2025 đã tập trung khảo sát, đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia về chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm (FST-NAP), rà soát phân công nhiệm vụ trong bối cảnh mới và xây dựng dự thảo kế hoạch thực hiện chi tiết (FST-PIP).

Định hướng trong thời gian tới, theo PGS.TS Trần Minh Tiến, trọng tâm sẽ là huy động hiệu quả các nguồn lực tài chính và hỗ trợ kỹ thuật cho các chương trình, đề án trọng điểm của Bộ, gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh, bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa và giảm nhẹ rủi ro thiên tai, thúc đẩy ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số; đồng thời tiếp tục triển khai các giải pháp nhằm giảm thiểu thất thoát và lãng phí thực phẩm trong toàn chuỗi.

Đại diện tổ chức quốc tế, ông Nguyễn Song Hà, Trợ lý Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam, khẳng định, các chiến lược và kế hoạch chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm cần được lồng ghép vào các chương trình trọng điểm, thiết kế chung của vùng, bảo đảm hài hòa các quy định, tiêu chuẩn.

FAO khẳng định vai trò của tài chính xanh, bảo hiểm nông nghiệp, thị trường các-bon trong giai đoạn mới, đồng thời khuyến khích thu thập, chia sẻ và nhân rộng các mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp thuận thiên đã chứng minh hiệu quả tại Việt Nam như nuôi cá mùa lũ, lúa - sen, lúa - tôm, tôm rừng, nông lâm kết hợp.

Hội nghị cũng chia sẻ và giới thiệu các kết quả từ Hội nghị COP30 và các chính sách gần đây về chuyển đổi hệ thống nông nghiệp - thực phẩm. Các bên cũng đề xuất các sáng kiến và lĩnh vực hợp tác tiềm năng về sản xuất ít phát thải và bền vững, tiêu dùng có trách nhiệm và bền vững, quản trị và định hướng hoạt động của ISG, hợp tác và đổi mới sáng tạo về chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm theo hướng xanh, ít phát thải.